Түркістан облысы соңғы жылдары еліміздегі ең қарқынды дамып келе жатқан өңірлердің біріне айналып отыр. Әсіресе агроөнеркәсіптік кешенді жаңғырту, инвестиция тарту және экспортқа бағытталған өндірістерді көбейту бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Соның айқын дәлелдерінің бірі – Ecoculture-Eurasia атты ірі халықаралық жоба. Қазіргі таңда Келес ауданы аумағында жүзеге асырылып жатқан бұл бастама тек аймақ үшін ғана емес, бүкіл ел экономикасы үшін стратегиялық маңызға ие.
Жоба аясында салынып жатқан жылыжай кешені көлемі мен технологиялық деңгейі жағынан Қазақстанда теңдесі жоқ нысандардың бірі болмақ. Тіпті, жүзеге асыру толық аяқталған кезде ол Еуропа кеңістігіндегі ең ірі жабық агроөндірістік кешендердің қатарына қосылады деген болжам бар. Мұндай ауқымды бастаманың басты мақсаты – еліміздің азық-түлік қауіпсіздігін күшейту, импортқа тәуелділікті азайту және ауыл шаруашылығын индустриялық негізде дамыту.
Қазіргі кезеңнің өзінде алғашқы өндірістік алаңдар іске қосылып, ондаған гектар аумақта өнім өсіріле бастады. Қысқа мерзім ішінде алынған өнім көлемі жобаның әлеуетін айқын көрсетіп отыр. Ал толық іске қосылған кезде жылыжай алқабы жүздеген гектарға дейін кеңейіп, жыл сайын жүздеген мың тонна өнім өндіру жоспарланып отыр. Бұл тек ішкі нарықты толық қамтып қана қоймай, Қазақстанды жылыжай көкөністерін экспорттаушы ірі елдердің қатарына шығаруға мүмкіндік береді.
Жобаның өзегі – экологиялық таза өнім өндіру. Қазіргі заманғы агротехнологиялар қолданылатындықтан, өнім сапасы халықаралық стандарттарға толық сәйкес болады. Өсімдіктердің өсуі мен дамуы толық цифрлық бақылауда болады: температура, ылғалдылық, жарық және қоректендіру процестері автоматтандырылған жүйелер арқылы реттеледі. Мұндай тәсіл өнімділікті бірнеше есе арттыруға және ресурстарды тиімді пайдалануға жол ашады. Әсіресе су тапшылығы өзекті мәселеге айналған заманда тамшылатып суару технологиясының енгізілуі ерекше маңызды.
Жобаны қаржыландыруға Қазақстанның Даму банкі қатысуда. Жалпы инвестиция көлемі ондаған миллиард теңгені құрайды. Бұл қаражат тек құрылысқа ғана емес, ең озық технологияларды енгізуге, инженерлік инфрақұрылымды дамытуға және кадрларды даярлауға бағытталған. Қазіргі таңда нысан толық қажетті коммуникациялармен қамтылған: электр энергиясы, табиғи газ, су және логистикалық инфрақұрылым жүйелері тартылған.
Жылыжай кешенін заманауи құрал-жабдықтармен жабдықтау үшін Еуропаның озық тәжірибесі пайдаланылуда. Әсіресе Нидерланд елінің агротехнологиялары әлемде үздік саналатыны белгілі. Сол себепті жобада дәл осы елдің технологиялық тәсілдері қолданылып отыр. Бұл өз кезегінде өнім сапасын арттырып қана қоймай, өндіріс тиімділігін жаңа деңгейге көтереді.
Жобаның әлеуметтік маңызы да ерекше. Іске асыру барысында мыңнан астам жаңа жұмыс орны ашылады деп күтілуде. Ал толық қуатқа шыққанда бұл көрсеткіш одан әрі өседі. Сонымен қатар жергілікті тұрғындарды оқыту, оларды жаңа технологиялармен жұмыс істеуге бейімдеу жұмыстары қатар жүргізілуде. Бұл өңірдегі еңбек нарығын жандандырып, кадрлық әлеуетті нығайтуға ықпал етеді.
Өндірілген өнім тек ішкі нарықпен шектелмейді. Негізгі экспорт бағыттарының қатарында Ресейдің Сібір және Қиыр Шығыс өңірлері бар. Географиялық тұрғыдан тиімді орналасуы мен логистикалық мүмкіндіктердің кеңеюі Түркістан облысының өнімдерін шетел нарығына шығару ісін жеңілдетіп отыр. Болашақта экспорт ауқымын кеңейту де жоспарланған.
Жобаны жүзеге асыруға халықаралық деңгейде танымал ЭКО-культура агрохолдингі серіктес ретінде қатысуда. Бұл компания жылыжай көкөністерін өндіру саласында мол тәжірибеге бар және ірі аграрлық жобаларды іске асыруда жоғары нәтижелер көрсетіп келеді. Мұндай серіктестік Қазақстанға заманауи басқару тәжірибесін енгізуге мүмкіндік береді.
Жалпы алғанда, бұл бастама Түркістан облысында қалыптасқан қолайлы инвестициялық ахуалдың нақты нәтижесі деуге болады. Соңғы жылдары өңірде индустриялық аймақтар мен арнайы экономикалық аймақтар белсенді дамып келеді. Инвесторларға ұсынылатын жеңілдіктер мен инфрақұрылымның қолжетімділігі жаңа өндірістердің ашылуына жол ашуда. Мәселен, облыста жеңіл өнеркәсіп, құрылыс материалдары өндірісі, тамақ өнеркәсібі және логистика салаларында ондаған ірі жоба іске қосылды.
Сонымен қатар Түркістан қаласы маңында құрылған арнайы экономикалық аймақ жаңа өндірістердің шоғырлану орталығына айналып отыр. Мұнда тоқыма фабрикалары, құрылыс материалдарын шығаратын зауыттар, ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу кәсіпорындары кезең-кезеңімен іске қосылуда. Бұл жобалар өңір экономикасының құрылымын әртараптандыруға ықпал етеді.
Агроөнеркәсіптік секторда да ауқымды өзгерістер байқалады. Соңғы жылдары интенсивті бақтар, заманауи суару жүйелері, ет және сүт өнімдерін өңдейтін кәсіпорындар іске қосылды.
Осындай кешенді шаралардың нәтижесінде Түркістан облысы инвестиция тарту бойынша республикада алдыңғы қатарға шығып келеді. Жыл сайын өңірге құйылатын инвестиция көлемі артып, жаңа жұмыс орындары ашылуда. Экономиканың түрлі салаларында жүзеге асырылып жатқан жобалар халықтың әл-ауқатын жақсартуға және өңірдің тұрақты дамуына негіз қалап отыр.
«Ecoculture-Eurasia» жобасы – тек бір өндіріс нысаны ғана емес, тұтас бір саланың дамуына серпін беретін стратегиялық бастама. Ол ауыл шаруашылығын жаңа технологиялық деңгейге көтеріп, Қазақстанның аграрлық секторын жаһандық бәсекеге қабілетті етуге бағытталған нақты қадамдардың бірі болып табылады.