Түркістан облысы елімізде аграрлық әлеуеті ең жоғары өңір. Халық санының тұрақты өсуі, ауылдық аумақтардың кеңдігі, еңбек ресурстарының молдығы және мемлекет тарапынан көрсетіліп отырған жан-жақты қолдау өңірдің ауыл шаруашылығы саласының қарқынды дамуына негіз болып отыр. Бүгінде облыс тек ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру көлемі бойынша ғана емес, инвестиция тарту, экспорт көлемін ұлғайту, заманауи технологияларды енгізу және агроөнеркәсіптік кешенді жаңғырту бағытында да республикадағы көшбасшы аймақтардың қатарына енген.
Қазақстан Республикасы Премьер-министрі Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров өңірдің биылғы төрт айдағы әлеуметтік-экономикалық және аграрлық даму көрсеткіштері жөнінде баяндама жасап, ауыл шаруашылығы саласындағы оң өзгерістерге кеңінен тоқталды.
Облыс әкімінің айтуынша, биылғы жылдың алғашқы төрт айының қорытындысы бойынша ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі 206 миллиард теңгеге жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 11,3 пайыздық өсім қалыптасты. Бұл көрсеткіш Түркістан облысының аграрлық секторында тұрақты даму үрдісі сақталғанын көрсетеді. Сонымен қатар агроөнеркәсіптік кешенге тартылған инвестиция көлемі де айтарлықтай артқан. Есепті кезеңде ауыл шаруашылығы саласына 56,4 миллиард теңге инвестиция құйылып, жоспарланған көрсеткіш шамамен екі есеге жуық артығымен орындалған.
Соңғы жылдары Түркістан облысында ауыл шаруашылығын әртараптандыруға ерекше көңіл бөлініп келеді. Өңірде жер ресурстарын тиімді пайдалану, өнімділігі жоғары дақылдарды көбейту және су тапшылығына бейімделу бағытында нақты жұмыстар жүргізілуде. Биыл ауыл шаруашылығы дақылдарының егіс көлемі өткен жылмен салыстырғанда ұлғайтылып, жалпы көлемі 919 мың гектарға жеткізілді. Оның ішінде жүздеген мың гектар алқапқа жаздық және күздік дақылдар егілсе, көпжылдық мал азықтық дақылдарға да басымдық берілген.
Егіс құрылымын жетілдіру бағытындағы жұмыстардың нәтижесінде мақта, жүгері және майлы дақылдардың көлемі айтарлықтай артты. Ал су ресурстарын үнемдеу мақсатында күріш алқаптары қысқартылған. Бұл өңірдің табиғи-климаттық ерекшеліктерін ескере отырып қабылданған маңызды шешімдердің бірі саналады.
Көктемгі дала жұмыстарын сапалы жүргізу үшін ауыл шаруашылығы тауар өндірушілері қажетті тұқым қорымен толық қамтамасыз етілген. Сонымен қатар минералдық тыңайтқыштарды пайдалану көлемі артып келеді. Жыл басынан бері ондаған мың тонна тыңайтқыш егістік алқаптарына енгізілген. Бұл болашақ өнімнің көлемі мен сапасын арттыруға мүмкіндік береді.
Шаруаларды қолдаудың маңызды тетіктерінің бірі саналатын жеңілдетілген жанар-жағармаймен қамтамасыз ету жұмыстары да жоспарға сәйкес жүргізілуде. Көктемгі дала жұмыстарына қажетті жанар-жағармай көлемі алдын ала айқындалып, шаруашылықтарға кезең-кезеңімен жеткізілуде. Мұндай қолдау шаралары көктемгі науқанның уақытылы аяқталуына оң әсерін тигізуде.
Мемлекет тарапынан көрсетіліп отырған қаржылық қолдау ауыл шаруашылығы өндірісінің тұрақты дамуына негіз болып отыр. Биыл жеңілдетілген несие бағдарламалары арқылы мыңдаған жоба қаржыландырылған. Бұл қаржы шаруашылықтардың техника паркін жаңартуға, өндіріс көлемін арттыруға және жаңа технологияларды енгізуге мүмкіндік беруде.
Түркістан облысында су үнемдеу технологияларын енгізу мәселесіне ерекше мән беріліп келеді. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес бұл бағыттағы жұмыстар қарқын алған. Биыл жоспарланған көрсеткіштен әлдеқайда жоғары нәтиже күтілуде. Қазіргі таңда ондаған мың гектар алқапқа тамшылатып және жаңбырлатып суару жүйелері енгізілген. Соның нәтижесінде жүздеген миллион текше метр су үнемдеу мүмкіндігі қалыптасады.
Су тапшылығы мәселесі әлемдік деңгейдегі өзекті проблемалардың біріне айналып отырған жағдайда мұндай технологияларды енгізу ауыл шаруашылығы өндірісінің тұрақтылығын қамтамасыз етудің маңызды факторы болып саналады. Сонымен қатар бұл тәсілдер өнімділікті арттырып, шығындарды азайтуға мүмкіндік береді.
Өңірде фитосанитариялық қауіпсіздік мәселесі де тұрақты бақылауда тұр. Ауыл шаруашылығы дақылдарын түрлі зиянкестерден қорғау мақсатында ауқымды зерттеу және химиялық өңдеу жұмыстары жүргізілуде. Бұл жұмыстарға заманауи техника, арнайы көліктер, дрондар мен авиациялық құралдар тартылған. Соның арқасында егістік алқаптарының басым бөлігі зерттеліп, қажетті өңдеу шаралары уақытылы жүзеге асырылуда.
Түркістан облысы дәстүрлі түрде мал шаруашылығы жақсы дамыған өңірлердің бірі саналады. Бүгінде республикадағы қой мен ешкінің, ірі қараның, түйе мен жылқының едәуір бөлігі осы өңірде шоғырланған. Мал басының көбеюі ет және ет өнімдерін өндіру көлемінің артуына мүмкіндік беріп отыр.
Жыл басынан бері өндірілген ет көлемі айтарлықтай өсіп, ондаған мың тоннаға жетті. Жұмыртқа өндірісі де жоғары қарқын көрсетуде. Бұл көрсеткіштер өңірдің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі маңызды рөлін тағы бір мәрте дәлелдейді.
Мал шаруашылығының тұрақты дамуы ветеринариялық қауіпсіздікпен де тікелей байланысты. Осы бағытта облыста ветеринариялық инфрақұрылымды жаңарту жұмыстары жүргізілуде. Жаңа ветеринариялық бекеттер мен станциялар салынуда, қажетті құрал-жабдықтармен қамтамасыз ету шаралары қолға алынған. Мұның барлығы мал ауруларының алдын алып, эпизоотиялық ахуалды тұрақты деңгейде сақтауға бағытталған.
Түркістан облысы бүгінде ет экспортында республика бойынша жетекші орындардың бірін иеленіп отыр. Қазақстаннан шетелге шығарылатын сиыр және қой етінің басым бөлігі осы өңірде өндірілуде. Биылғы жылдың алғашқы айларында экспорт көлемі тағы да артқан. Бұл жергілікті кәсіпорындардың халықаралық талаптарға сай жұмыс істеп отырғанын көрсетеді.
Облыста ет өндірісі мен өңдеу саласын дамытуға бағытталған ауқымды инвестициялық жобалар жүзеге асырылуда. Қазіргі уақытта жалпы құны ондаған миллиард теңгені құрайтын бірнеше ірі жоба қолға алынған. Оларды іске асыру нәтижесінде жүздеген жаңа жұмыс орны ашылып, өңдеу өнеркәсібінің үлесі артады деп күтілуде.
Жобалар толық қуатында жұмыс істеген кезде жыл сайын мыңдаған тонна ет және өңделген ет өнімдері өндірілмек. Бұл ішкі нарықты сапалы өніммен қамтамасыз етіп қана қоймай, экспорттық әлеуеттің де артуына жол ашады.
Жалпы алғанда, Түркістан облысында ауыл шаруашылығының қарқынды дамуы өңірдің әлеуметтік-экономикалық жағдайына оң әсер етуде. Ауылдық жерлерде жаңа жұмыс орындары құрылып, халықтың табысы артып келеді. Инвестиция көлемінің ұлғаюы инфрақұрылымның жақсаруына ықпал етуде. Соңғы жылдары облыста мектептер, медициналық нысандар, мәдениет және спорт кешендері салынып, тұрғындардың өмір сүру сапасын арттыру бағытында ауқымды жұмыстар атқарылуда.
Өңірде кәсіпкерлікті қолдау, өндіріс орындарын ашу, инвестиция тарту және ауыл шаруашылығын дамыту бағытындағы мемлекеттік бағдарламалар өз нәтижесін беріп келеді. Сарапшылардың пікірінше, табиғи мүмкіндіктері мен еңбек ресурстары мол Түркістан облысы алдағы жылдары еліміздің аграрлық орталығы ретіндегі позициясын одан әрі нығайта түседі.
Үкімет отырысында сөз сөйлеген облыс әкімі Нұралхан Көшеров көктемгі дала жұмыстарының белгіленген мерзімде және сапалы орындалып жатқанын атап өтіп, ауыл шаруашылығы министрлігімен белгіленген негізгі көрсеткіштерге толық қол жеткізілетінін жеткізді. Оның айтуынша, өңірде егін шаруашылығын дамыту, су үнемдеу технологияларын кеңінен енгізу, мал шаруашылығының өнімділігін арттыру және экспорт көлемін ұлғайту бағытындағы жұмыстар жалғасады.
Түркістан облысы ауыл шаруашылығында ғана емес, жалпы әлеуметтік-экономикалық даму көрсеткіштері бойынша да тұрақты өсім көрсетіп отыр. Агроөнеркәсіптік кешенге тартылып жатқан инвестициялар, заманауи технологиялардың енгізілуі және мемлекет тарапынан көрсетіліп отырған кешенді қолдау өңір экономикасының жаңа сапалық деңгейге көтерілуіне негіз қалыптастыруда.