Түркістан облысы құрылғанына сегіз жыл толды. Осы кезеңде халықты жұмыспен қамту және тұрғындардың табысын арттыру бағытында ауқымды жұмыстар жүргізілді. Өңірде жүзеге асырылған инвестициялық жобалар, өндіріс орындарының ашылуы, агроөнеркәсіптік кешеннің дамуы, құрылыс саласындағы қарқынды өсім мен кәсіпкерлікті қолдау шаралары еңбек нарығына оң әсерін тигізіп, жүздеген мың азаматтың тұрақты табыс көзіне қол жеткізуіне мүмкіндік берді.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың жұмыспен қамтуды арттыру, халықтың әл-ауқатын жақсарту және еңбек нарығын дамыту жөніндегі тапсырмаларын орындау аясында Түркістан облысында жүйелі жұмыстар жүзеге асырылып келеді. Соның нәтижесінде 2018 жылдан бастап 2026 жылдың 1 маусымына дейінгі аралықта облыстағы «Өңірлік жұмыспен қамту картасы» шеңберінде жалпы саны 977 мың 654 жұмыс орны құрылды.
Бұл көрсеткіш өңір экономикасының тұрақты дамып келе жатқанын және жаңа өндірістер мен инвестициялық жобалардың нақты нәтижелер беріп отырғанын көрсетеді. Соңғы жылдары Түркістан облысында өнеркәсіп, құрылыс, ауыл шаруашылығы, сауда, көлік-логистика және қызмет көрсету салаларында мыңдаған жаңа жұмыс орындары ашылды. Әсіресе мемлекеттік бағдарламалар мен ұлттық жобалар еңбек нарығын дамытуға айтарлықтай серпін берді.
Құрылған жұмыс орындарының ішінде 265 мың 245 адам Қазақстан Республикасы Президенті бекіткен ұлттық жобалар мен түрлі тұжырымдамалар аясында жұмыспен қамтылды. Бұл бағдарламалар инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге асыруға, өндірістік қуаттарды арттыруға, әлеуметтік нысандар салуға және кәсіпкерлікті дамытуға бағытталған.
Сонымен бірге Мемлекет басшысының «10 мың тұрғынға 100 жаңа жұмыс орнын құру» тапсырмасы аясында өңірде көптеген жаңа жұмыс орындары ашылып, 98 мың 16 азамат еңбекпен қамтылды. Бұл бастама халықтың жұмыспен қамтылуын арттырып қана қоймай, аудан-қалалардағы әлеуметтік тұрақтылықты нығайтуға да ықпал етті.
Жалпы алғанда, аталған кезеңде 463 мың 443 адам тұрақты жұмыс орындарына орналасты. Бұл көрсеткіш еңбек нарығының сапалы өзгерістерге бет алғанын көрсетеді. Тұрақты жұмыспен қамтылған азаматтар өнеркәсіп кәсіпорындарында, ауыл шаруашылығы нысандарында, білім беру, денсаулық сақтау, құрылыс және қызмет көрсету салаларында еңбек етуде.
Халықтың әлеуметтік қорғалуын қамтамасыз ету мақсатында уақытша жұмыспен қамту тетіктері де кеңінен пайдаланылды. Осы кезеңде 245 мың 940 адам субсидияланатын жұмыс орындарына жолданды. Бұл еңбек тәжірибесі жоқ немесе жұмыссыз жүрген азаматтардың еңбек нарығына қайта бейімделуіне мүмкіндік берді.
Жастарды қолдау шаралары ерекше назарда болды. Өңірде 58 мың 653 жас маман жастар практикасына қатысып, алғашқы еңбек тәжірибесін жинақтады. Бұл жастардың жоғары оқу орындары мен колледждерді тәмамдағаннан кейін еңбек нарығына тезірек бейімделуіне жағдай жасады.
Әлеуметтік жұмыс орындары арқылы 39 мың 990 азамат жұмыспен қамтылса, қоғамдық жұмыстарға 130 мың 403 адам тартылды. Сонымен қатар жастар арасында еңбек белсенділігін арттыру мақсатында жүзеге асырылған «Алғашқы жұмыс орны» жобасына 7 мың 616 адам қатысты. «Ұрпақтар келісімшарты» жобасы арқылы тәжірибелі мамандар мен жастар арасындағы сабақтастықты қалыптастыру көзделіп, бағдарламаға қатысушылар еңбек дағдыларын жетілдіруге мүмкіндік алды.
Еңбек нарығында аға буын өкілдерінің белсенділігін сақтау үшін іске асырылған «Күміс жас» жобасы да тиімді нәтиже көрсетіп келеді. Осы бағдарлама арқылы 9 мың 270 азамат жұмыспен қамтылып, тәжірибелі кадрлардың еңбек әлеуетін пайдалану мүмкіндігі артты.
Өңірде жұмыс орындарын құрумен қатар халықтың кәсіпкерлік белсенділігін арттыруға ерекше көңіл бөлінуде. Себебі шағын және орта бизнес экономиканың тұрақты дамуының маңызды факторларының бірі болып саналады. Осы бағытта 29 мың 401 азаматқа жаңа бизнес-идеяларды жүзеге асыру үшін 400 айлық есептік көрсеткіш көлемінде мемлекеттік гранттар берілді.
Грант иегерлері ауыл шаруашылығы, қызмет көрсету, өндіріс, қолөнер, сауда және тұрмыстық қызмет көрсету бағыттарында өз кәсіптерін ашып, жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік алды. Бұл әсіресе ауылдық жерлердегі өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтардың кәсіпкерлікке бет бұруына оң әсер етті.
Жастар кәсіпкерлігін дамыту да негізгі басымдықтардың бірі болып отыр. Осы мақсатта 625 жас кәсіпкерге жылдық 2,5 пайыздық жеңілдетілген мөлшерлемемен несие берілді. Мұндай қаржылық қолдау жастардың жаңа бизнес бастауына, өндіріс ашуына және қызмет көрсету саласын дамытуына мүмкіндік жасауда.
Заманауи еңбек нарығы кәсіби біліктілігі жоғары мамандарды талап етеді. Сондықтан өңірде кадр даярлау және қайта даярлау мәселесіне ерекше көңіл бөлінуде. Соңғы жылдары 14 мың 303 азамат кәсіптік оқытудан өтіп, еңбек нарығында сұранысқа ие мамандықтарды игерді.
Олардың ішінде 14 мың 99 адам білім беру ұйымдарында оқытылса, 204 азамат жұмыс берушілердің өндірістік базасында тәжірибеден өтті. Бұл тәсіл теориялық білім мен практикалық машықтарды қатар игеруге мүмкіндік беріп, жұмысқа орналасу көрсеткішін арттыруда.
Цифрлық технологиялардың дамуына байланысты онлайн оқыту жүйесі де кеңінен енгізілуде. Enbek.kz платформасы арқылы 16 мың 573 жұмыссыз азамат сұранысқа ие дағдылар бойынша онлайн курстардан өтті. Нәтижесінде көптеген тұрғын жаңа кәсіп игеріп, еңбек нарығындағы бәсекеге қабілеттілігін арттырды.
Кәсіпкерлік мәдениетін қалыптастыру мақсатында жүзеге асырылған «Бастау Бизнес» жобасы да тиімділігін көрсетіп отыр. Бағдарлама аясында 78 мың 287 азамат кәсіпкерлік негіздеріне оқытылып, бизнес-жоспар әзірлеу, қаржылық сауаттылық және нарықты талдау бағытында білім алды. Бұл көптеген азаматтың жеке кәсібін ашуына және табысын арттыруына жол ашты.
Облыс әкімі Нұралхан Көшеровтің тапсырмасына сәйкес жаңа жұмыс орындарын құру, инвестициялық жобаларды сүйемелдеу және халықтың тұрақты табысын қамтамасыз ету мәселелері өңірдің әлеуметтік-экономикалық саясатының негізгі бағыттарының бірі ретінде айқындалған. Соның нәтижесінде өндірістік кәсіпорындар саны артып, жаңа инвестициялық жобалар іске қосылып келеді.
Соңғы жылдары Түркістан облысында өнеркәсіп өндірісінің көлемі бірнеше есеге ұлғайды. Ауыл шаруашылығы, құрылыс индустриясы, тоқыма өнеркәсібі, тамақ өндірісі, логистика және туризм салаларында жаңа жобалар жүзеге асырылуда. Бұл жобалардың барлығы жаңа жұмыс орындарын құруға және халық табысын арттыруға ықпал етуде.
Өңірге тартылған инвестиция көлемінің артуы еңбек нарығының дамуына да тікелей әсер етті. Соңғы сегіз жылда облыс экономикасына триллиондаған теңге инвестиция салынып, ондаған ірі өндіріс орны іске қосылды. Әсіресе арнайы экономикалық аймақтар мен индустриялық аймақтардың жұмысы кәсіпкерлік белсенділікті арттырып, жаңа өндірістердің ашылуына жол ашты.
Атқарылған кешенді жұмыстардың нәтижесінде облыстағы еңбек нарығында оң динамика қалыптасты. 2026 жылдың бірінші тоқсанының қорытындысы бойынша жұмыссыздық деңгейі 4,6 пайызға дейін төмендеді. Бұл көрсеткіш республикадағы тұрақты еңбек нарығы қалыптасқан өңірлердің қатарына қосылуға мүмкіндік беріп отыр.
Жастар арасындағы жұмыссыздық деңгейі 1,9 пайызды құрады. Бұл жастарды жұмыспен қамту және кәсіпкерлікке тарту бағытындағы бағдарламалардың тиімділігін көрсетеді. Сонымен қатар әйелдер арасындағы жұмыссыздық деңгейі 5 пайыз деңгейінде қалыптасты.
Жалпы алғанда, соңғы сегіз жыл ішінде Түркістан облысы халықты жұмыспен қамту, еңбек нарығын дамыту және тұрғындардың әл-ауқатын арттыру бағытында айтарлықтай нәтижелерге қол жеткізді. Құрылған 977 мыңнан астам жұмыс орны өңір экономикасының өсуіне, халық табысының артуына және әлеуметтік тұрақтылықтың нығаюына негіз болды. Алдағы кезеңде де инвестициялық жобаларды іске асыру, өндіріс орындарын ашу, кәсіпкерлікті қолдау және сапалы жұмыс орындарын көбейту бағытындағы жұмыстар жалғасын тауып, өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуының маңызды тетігі болып қала бермек.