Түркістан облысында өңдеу өнеркәсібін дамытуға бағытталған тағы бір өндірістік жоба іске асты. Облыс орталығындағы «Turan» арнайы экономикалық аймағында «Qaz Natural Laminat» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің ламинат шығаратын заманауи зауыты пайдалануға берілді. Бұл – өңірде құрылыс индустриясын дамытуға, импортқа тәуелділікті төмендетуге және жоғары қосылған құны бар өнім өндіруге бағытталған кезекті өндіріс орындарының бірі.
Соңғы жылдары Түркістан облысында өнеркәсіп құрылымын жаңғыртуға ерекше көңіл бөлініп келеді. Егер бұрын өңірдің экономикалық әлеуеті негізінен ауыл шаруашылығымен байланыстырылса, бүгінде өндіріс секторын әртараптандыруға басымдық беріліп отыр. Әсіресе құрылыс материалдарын, машина жасау өнімдерін, жиһаз өндірісіне қажетті материалдарды, тамақ және жеңіл өнеркәсіп тауарларын шығаратын кәсіпорындарды көбейту өңірдің ұзақ мерзімді даму стратегиясының маңызды бағытына айналды.
Бұл ұстаным Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев жариялаған Жаңа өнеркәсіптік саясатпен де сабақтас. Президент өңдеу өнеркәсібін ұлттық экономиканың негізгі қозғаушы күштерінің біріне айналдыру, технологиялық тұрғыдан күрделі өндірістерді көбейту, ішкі нарықты отандық өніммен қамту және еліміздің берік өнеркәсіптік қалқанын қалыптастыру міндетін қойған болатын. Бұл міндеттерді жүзеге асыру тек жаңа кәсіпорындар салумен шектелмейді. Ең бастысы – импортқа тәуелді өнімдерді еліміздің өзінде өндіру, өндірістің оқшаулау деңгейін арттыру және отандық кәсіпорындардың бәсекеге қабілеттілігін күшейту.
Ламинат зауытының іске қосылуы да осы саясаттың нақты көрінісі саналады. Құрылыс саласы қарқынды дамып келе жатқан кезеңде әрлеу материалдарына сұраныс жыл сайын артып келеді. Бұған дейін ішкі нарықтағы ламинат өнімдерінің едәуір бөлігі шетелден жеткізілетін. Енді бұл өнімнің белгілі бір көлемі Түркістанда шығарылып, отандық нарыққа ұсынылады. Бұл бір жағынан импорт көлемін қысқартуға мүмкіндік берсе, екінші жағынан құрылыс компаниялары үшін жеткізу мерзімін қысқартып, логистикалық шығындарды төмендетуге ықпал етеді.
Зауыттың ашылу рәсімінде сөз сөйлеген Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров өңірде жүргізіліп жатқан өнеркәсіптік саясаттың негізгі басымдықтарына тоқталды.
– Мемлекет басшысы экономиканы әртараптандырып, өңдеу өнеркәсібін және импортты алмастыруды дамытуды тапсырған болатын. Осыған орай облыстың экспорттық және импорттық әлеуетіне кешенді талдау жүргіздік. Соңғы үш жылда өңірімізге 1,5 трлн теңгенің импорттық тауары жеткізілді. Оның ішінде 2025 жылдың өзінде 880 млрд теңгенің өнімі сырттан әкелінген. Жүргізілген талдау нәтижесінде 73 млрд теңгенің импорттық тауарын өзімізде өндіруге мүмкіндік бар екенін анықтадық. Осы бағытта өткен жылы жалпы құны 176 млрд теңгені құрайтын 31 инвестициялық жобаны іске қостық. Қазір импортты алмастыруға бағытталған жалпы құны 280 млрд теңге болатын тағы 39 жоба жүзеге асырылуда. Бүгін іске қосылып отырған ламинат зауыты – осы жүйелі жұмыстың нақты нәтижесі. Біз өңірде импортты алмастыратын өндірістерді көбейтіп, инвесторлар мен кәсіпкерлерге қолайлы жағдай жасауды, өндірістік инфрақұрылымды дамытуды алдағы уақытта да жалғастырамыз. Бұл жоба Түркістан облысының өнеркәсіптік және экспорттық әлеуетін арттыруға елеулі үлес қосады, – деді облыс әкімі.
Өңір басшысы келтірген деректер Түркістан облысында өнеркәсіпті дамыту бағытындағы жұмыстардың нақты экономикалық талдау негізінде жүргізіліп жатқанын көрсетеді. Бұрын импорт арқылы қамтамасыз етіліп келген өнімдердің құрылымы зерделеніп, олардың қай түрін жергілікті жерде өндіруге мүмкіндік бар екені анықталған. Соның нәтижесінде инвестициялық жобалар кездейсоқ таңдалмай, ішкі нарықтағы нақты сұранысқа қарай іріктеліп келеді.
«Qaz Natural Laminat» кәсіпорнының жалпы инвестициялық құны 5 миллиард теңгені құрайды. Кәсіпорын жылына 840 мың шаршы метр ламинат шығаруға қауқарлы. Алғашқы кезеңде мұнда 65 тұрақты жұмыс орны құрылды. Жобаның екінші кезеңі толық іске қосылғаннан кейін жұмыспен қамтылатындардың саны 150 адамға дейін өседі. Бұл тек өндіріс көлемінің артуын ғана емес, өңірдегі білікті техникалық мамандарға сұраныстың да көбейетінін білдіреді.
Мамандардың айтуынша, қазіргі заманғы өндірістің тиімділігі тек өнім көлемімен өлшенбейді. Басты талап – технологиялық жаңару мен сапа. Осы тұрғыдан алғанда жаңа кәсіпорында халықаралық талаптарға сәйкес келетін автоматтандырылған өндірістік желілер орнатылған. Заманауи жабдықтар өнім сапасын тұрақты бақылауға, шикізатты тиімді пайдалануға және өндіріс шығындарын азайтуға мүмкіндік береді. Мұндай тәсіл кәсіпорынның ішкі нарықтағы ғана емес, сыртқы нарықтағы бәсекеге қабілеттілігін де арттырады.
Индустриялық-инновациялық даму саясаты аясында Түркістан облысында өндірістерді жай ғана көбейту емес, олардың технологиялық деңгейін көтеруге басымдық берілуде. Бұл бағыттағы мақсаттардың бірі – жоғары өнімді еңбекке негізделген кәсіпорындар санын арттыру, цифрлық басқару жүйелерін енгізу және өндірістегі энергия тиімділігін күшейту. Осындай өндірістер ғана ұзақ мерзімде тұрақты жұмыс істеп, экспортқа шығуға қабілетті болады.
Жаңа өнеркәсіптік саясаттың маңызды бағыттарының бірі – өндірісті барынша жергіліктендіру. Яғни кәсіпорындар пайдаланатын шикізаттың, материалдардың және өндірістік компоненттердің мүмкіндігінше ел ішінде өндірілуіне жағдай жасау. Бұл өндірістің оқшаулау үлесін арттырып қана қоймай, аралас салалардың да дамуына жол ашады. Бір зауыттың іске қосылуы логистика, қызмет көрсету, құрылыс, жабдықтау және шағын бизнес субъектілерінің жұмысына қосымша серпін береді.
Ламинат өндірісінің іске қосылуы құрылыс индустриясы үшін де маңызды оқиға. Соңғы жылдары елімізде тұрғын үй, әлеуметтік нысандар мен өндірістік ғимараттардың құрылысы тұрақты өсіп келеді. Мұндай жағдайда сапалы әрлеу материалдарына деген сұраныстың артуы заңды құбылыс. Сондықтан отандық өндірістің пайда болуы ішкі нарықтың қажеттілігін қамтамасыз етуге, құрылыс компанияларының шығынын төмендетуге және өнім бағасының тұрақтылығына оң әсер етуі мүмкін.
Жоба болашақта экспортқа да бағытталмақ. Кәсіпорын басшылығы өндіріс толық қуатына шыққаннан кейін өнімді Орталық Азия мемлекеттеріне және өзге де шетел нарықтарына шығаруды жоспарлап отыр. Бұл Түркістан облысында өндірілген өнімнің географиясын кеңейтіп, өңірдің экспорттық әлеуетін күшейтуге мүмкіндік береді.
Салтанатты рәсімде сөз алған «Qaz Natural Laminat» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің директоры Луо Ионг жобаның жүзеге асуына қолдау көрсеткен Қазақстан Республикасының Үкіметіне, Түркістан облысының әкімдігіне және барлық серіктестерге ризашылығын білдірді. Оның айтуынша, кәсіпорында халықаралық стандарттарға сай жабдықтар орнатылып, өнім сапасына ерекше көңіл бөлінеді. Алдағы кезеңде өндіріс көлемін кезең-кезеңімен ұлғайтып, экспорттық бағыттарды кеңейту көзделіп отыр.
Бүгінде Түркістан облысында өнеркәсіптің жаңа құрылымы қалыптаса бастады. Бұрынғыдай тек шикізат өндіруге емес, оны өңдеп, дайын өнім шығаруға негізделген өндірістердің көбеюі өңір экономикасының сапалық деңгейін өзгертуде. Мұндай кәсіпорындар жаңа жұмыс орындарын құрып қана қоймай, инженерлік инфрақұрылымның дамуына, кәсіпкерлік белсенділіктің артуына және бюджет кірісінің ұлғаюына ықпал етеді.
«Turan» арнайы экономикалық аймағында іске қосылған жаңа зауыт осы бағыттағы жұмыстардың жалғасы ғана емес, өңірдің өндірістік әлеуетін нығайтуға бағытталған ұзақ мерзімді саясаттың нақты нәтижесі. Импортты алмастыратын өнім шығару, өңдеуші өнеркәсіптің үлесін арттыру, инновациялық өндірістерді көбейту және экспортқа бағдарланған кәсіпорындарды дамыту арқылы Түркістан облысы еліміздің индустриялық дамуына өз үлесін қосуды жалғастыра бермек.