Түркістан облысында тұрғын үй құрылысын ұлғайту ғана емес, халыққа қолжетімді баспана санын арттыру, жаңа шағынаудандарды кешенді дамыту және тұрғын үй құрылысына жеке әрі институционалдық инвестиция тарту бағытындағы жұмыстар жалғасып келеді. Бұл ретте өңір үшін «Қазақстан тұрғын үй компаниясы» АҚ-мен бірлескен жобалардың маңызы айрықша. Осы мәселелер облыс әкімі Нұралхан Көшеровтің аталған компанияның басқарма төрағасы Алтай Күздібаевпен кездесуінде талқыланды.
Кездесуде тұрғын үй құрылысының қазіргі жағдайы, аумақтарды кешенді игеру, алдағы жобаларды жүзеге асыру және тұрғын үй саласын одан әрі дамыту тетіктері сөз болды. Облыс басшысы тұрғын үй құрылысын өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуындағы негізгі бағыттардың бірі ретінде атап өтті.
– Киелі Түркістан өңіріне қош келдіңіздер! Тұрғын үй құрылысы – Түркістан облысының әлеуметтік-экономикалық дамуы үшін маңызды бағыттардың бірі. Осы бағытта «Қазақстандық тұрғын үй компаниясы» АҚ-мен бірлескен жұмыс істеп келеміз. Бүгінгі кездесуде атқарылған жұмыстардың нәтижесін саралап, алдағы кезеңдегі бірлескен жоспарларды талқылаймыз. Түркістан облысындағы тұрғын үй саласының дамуы мен өркендеуіне «Қазақстандық тұрғын үй компаниясы» АҚ атынан қосқан елеулі үлесіңіз және көрсеткен қолдауыңыз үшін сізге шынайы алғысымызды білдіреміз, – деді облыс әкімі Нұралхан Оралбайұлы.
Тұрғын үй саласындағы көрсеткіштер өңірде құрылыс қарқынының сақталғанын көрсетеді. 2026 жылдың қаңтар-тамыз айларында Түркістан облысында 718,8 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 7,4 пайызға жоғары. Өңір осы көрсеткіш бойынша республикадағы алдыңғы қатарлы аймақтардың бірі болып отыр. Биыл облыста 1,25 млн шаршы метр тұрғын үйді пайдалануға беру жоспарланған.
Бұл жоспардың орындалуы тұрғын үй нарығындағы ұсынысты көбейтіп қана қоймай, облыстағы урбандалу үдерісіне, инженерлік және әлеуметтік инфрақұрылымның дамуына да тікелей әсер етеді. Себебі жаңа тұрғын үйдің салынуы жол, су, электр, жылу, мектеп пен балабақша секілді инфрақұрылымдық нысандарды қатар дамытуды талап етеді.
Түркістан облысы құрылғаннан бері өңірде жалпы 873 тұрғын үй, яғни 25 078 пәтер пайдалануға берілген. Оның ішінде «Қазақстан тұрғын үй компаниясы» АҚ-ның облигациялық қарыздары есебінен 91 млрд теңгеге 230 тұрғын үй салынып, 10 707 пәтер тұрғындардың игілігіне берілді. Бұл компанияның өңірдегі тұрғын үй саясатын жүзеге асырудағы үлесінің ауқымын көрсетеді.
Ал биыл облыс әкімдігі тарапынан тұрғын үй құрылысына 75 млрд теңге бағытталып, жалпы аумағы 248 мың шаршы метр болатын 156 тұрғын үйдің құрылысы жүргізілуде. Құрылыс жұмыстарының барлығын жыл соңына дейін аяқтап, нысандарды желтоқсан айында пайдалануға беру жоспарланған. Демек, алдағы уақытта баспанамен қамту көлемі тағы да арта түспек.
Әлеуметтік және кредиттік тұрғын үй құрылысы да қатар жүріп жатыр. Бұған дейінгі жоспар бойынша Түркістан қаласында жалпы құны 16,5 млрд теңге болатын сегіз кредиттік тұрғын үй салынып, 810 пәтер пайдалануға беріледі. Олардың жалпы ауданы 48,2 мың шаршы метрді құрайды. Сонымен бірге тұрғын үй кезегінде тұрған азаматтар үшін арендалық баспана сатып алу жұмыстары жүргізілуде. Облыс бойынша 546 арендалық пәтер сатып алу жоспарланып, оның 315-і сатып алынған, қалған 231 пәтерді қараша айына дейін алу көзделген.
Кредиттік тұрғын үй бойынша да ауқымды жұмыс бар. Жалпы құны 29,5 млрд теңгеге 1 533 пәтерлі 37 тұрғын үй сатып алу жоспарланған. Оның басым бөлігі Түркістан қаласына тиесілі. Бұдан бөлек, жеке құрылыс салушылардың есебінен облыста 3 105 пәтерге арналған 168 тұрғын үйдің құрылысы жүргізіліп жатыр. Биыл олардың 105-ін пайдалануға беру көзделсе, қалған 63 үйдің құрылысы келесі жылға жоспарланған.
Мұның бәрі тұрғын үй құрылысында мемлекеттік тапсырыспен қатар жеке сектордың да үлесі артып келе жатқанын аңғартады. Яғни баспана мәселесін шешу тек бюджет қаржысына тәуелді болмай, құрылыс нарығына жеке инвесторларды тарту арқылы да жүзеге асырылуда.
Тұрғын үй құрылысының қарқыны өңірдегі демографиялық ахуалмен де тығыз байланысты. 2026 жылғы 1 тамыздағы мәлімет бойынша Түркістан облысының халқы 2,145 млн адамға жетті. Оның 74,6 пайызы ауылдық жерде тұрады. Сондықтан облыста тұрғын үй мәселесі тек Түркістан қаласының айналасындағы жаңа шағынаудандармен шектелмей, аудан орталықтары мен ауылдық елді мекендердегі баспана қажеттілігін де қамтиды.
Алдағы кезеңдегі негізгі міндеттердің бірі – осы құрылыстың көлемін сақтай отырып, оның сапасы мен жоспарлылығын қамтамасыз ету. Өйткені тұрғын үй саны артқан сайын оның айналасындағы инфрақұрылымға түсетін салмақ та көбейеді. Осы себепті аумақтарды кешенді дамыту, инженерлік желілерді алдын ала жүргізу және жаңа тұрғын алқаптарды әлеуметтік нысандармен қамтамасыз ету мәселесі барған сайын маңызды бола түспек.
2027 жылы Түркістан қаласында кредиттік тұрғын үй бойынша тағы 48 нысанның құрылысын бастау жоспарланып отыр. Жалпы аумағы 129,2 мың шаршы метр болатын бұл үйлерде 2 378 пәтер пайдалануға беріледі деп көзделген.
Осылайша, Түркістан облысындағы тұрғын үй құрылысы бір жылдық жоспар шеңберінен шығып, бірнеше жылға арналған жүйелі бағытқа айналып келеді. Бір жағынан, бүгінгі сұранысты өтеу үшін жаңа үйлер салынса, екінші жағынан, тұрғын үймен бірге қалалық орта мен инженерлік инфрақұрылымды қалыптастыруға басымдық берілуде. «Қазақстан тұрғын үй компаниясымен» бірлескен жұмыстардың жалғасуы да осы үдерістің қаржылық мүмкіндігін кеңейтіп, алдағы жылдары жаңа жобалардың іске қосылуына негіз болмақ.