Өз заманында Сайрам түрлі діндердің орталығы болған. Бұл туралы белгілі жазушы Мархабат Байғұт өзінің «Түркілер төрі-Түркістан» еңбегінде былай дейді:
- Жазба деректерде Сайрам шаһарының айналасындағы толып жатқан қалалар мен қыстақтар туралы да сипатталады. Әсіресе, Манкент, Газгерт (Қазығұрт), Харлуг (Құрлық) сияқты атаулар жиі кездеседі екен. Зерттеушілер қала халқының саны көшпенділердің жүйелі және тұрақты түрде отырықшылыққа ауысуы нәтижесінде еселеп арта түскенін атап көрсетеді. Осы кез-кезеңдерде бұл өңірдің қаласында да, даласында да ислам діні түрлі тәсілдермен, көбінесе бейбіт түрде жан-жақты таратылып, саналарға сіңіріліп жатқан еді. Сондықтан, жер-жерлерде мешіттер көптеп салынатын. Ислам дінінің белсенді түрде таратылған жағдайына қарамастан, Сайрам қаласы мен оған қарасты жерлерде ескі діни рәсімдер, бұрынғы діндер де еркін болған. Археологтардың қазба жұмыстары айқындағандай, Испиджаб кезінде буддизмді таратушы орталықтардың бірі ретінде танылған екен. Буддизмнің ғана емес, христиан діні мен пұтқа табынушылардың дәстүрлері сақталған. Аталған кезеңде Сайрам қаласындағы ең ерекше жағдайлар қатарына қыштан көзе жасаушылардың құйма керамика дайындауға жаппай көшкендігін жатқызады. Археологиялық ғалымдарыңыз. Қолөнерлік кәсіптегі бұл үдеріс үлгілері тек Сайрамда ғана емес, оның төңірегіндегі мекендерде, әсіресе Шымкент шаһарында қатты қарқын алыпты. Сайрам қаласының және бір ерекшелігі сол, оның айналасында егіншілік, дәнді дақылдар, бау мен жүзім-жидек және бақша шаруашылығы шалқып дамып, Ұлы Жібек жолының бүкіл бойында аңыз болып айтылады екен. ХІІІ ғасырдың басындағы белгілі-белгісіз тарихи оқиғаларға байланысты Сайрамның басындағы бақ тая бастаған. Сырттай жасалған шабуылдар, жергілікті билеушілердің өзара іштарлығы мен қырқыстары қала мен бүкіл өңір құлдырауының себептері еді. Деседі. Зерттеп-зерделеушілер.